FEMINIZAM

Spektar - Politika

feminism

Feminizam je naziv za skupinu ideologija i političkih pokreta kojima je cilj bio poboljšanje položaja žene u društvu, odnosno izjednačavanje prava žena s pravima muškaraca.

Feminizam je pokret koji je nastao u zapadnim zemljama u 19. stoljeću kao jedna od posljedica industrijske revolucije. Industrijski razvitak počeo je otklanjati potrebu za ljudskom radnom snagom, postepeno eliminirajući jednu od prednosti koju su muškarci imali nad ženama. To je omogućilo ženama da postanu sve značajniji dio radne snage, pogotovo za vrijeme prvog svjetskog rata kada su zamjenjivale muškarce na frontu.

Feministički pokret se ispočetka ispoljavao u dva oblika - kao pokret za ravnopravnost u plaćama, odnosno kao pokret kao davanje prava glasa ženama. Ovo potonje je s vremenom postignuto u većini zapadnih zemalja nakon prvog svjetskog rata, a kasnije i u ostatku svijeta.

Kako je politička, a i ekonomska ravnopravnost žena postignuta u institucionalnom smislu, tako je i feminizam postepeno evolucirao u novu formu tzv. radikalnog feminizma kome je cilj bio promijeniti tradicionalnu ulogu žene u društvu putem napada na brak i materinstvo kao tradicionalne institucije, odnosno na muškarce koji su po prirodi represivni prema ženama. Iako je relativno malen broj žena prihvatio taj ekstremni stav, danas se feminizam najčešće povezuje s njim.

Feminizam se u posljednje vrijeme javlja i kao svojevrsna obrambena reakcija na porast neo-konzervativizma i vjerskog fundamentalizma, kojima je cilj vratiti tradicionalne institucije kao i tradicionalni položaj žene u društvu.

Većina feminističkih teoretičara, pogotovo onih iz zapadnih i anglosaksonskih država, drži kako se feminizam razvijao u tri vala:

Prvi val feminizma nastao je u 19.st. i označavao borbu žena za pravo glasa. Te feministkinje su bile poznate kao sufražetkinje.

Drugi val feminizma se javio 1960-ih i trajao do 1980-ih. Označavao je klasične postavke i fokuse feminizma kao što su organizacija masovnog pokreta, rodna ravnopravnost, antiimperijalizam, promjenu zakonodavstva, ženske i feminističke časopise, edukacija žena, problematika muškog nasilja i sl.

Treći val feminizma započeo je 1980-ih i traje do danas; pokušava negirati rod i nadilaziti rodne razlike te je s toga blizak drugim teorijama: queer teoriji, post-kolonijalnoj teoriji, transnacionalizmu, ekofeminizmu, trans-feminizmu te ostalim novim feminističkim teorijama i novim društvenim problematikama s kojima se žene susreću.

Antifeminizam je izraz koji u najširem smislu označava pojedince, organizacije ili ideologije koji se u potpunosti ili djelomično suprotstavljaju feminizmu, odnosno ciljevima feminističkog pokreta.

U užem smislu se pod izrazom antifeminizam podrazumijevaju pojedinci, organizacije ili ideologije koje kritiziraju i/li odbacuju feminizam u suvremenim industrijskim državama Zapada, smatrajući da je primjena feminističke ideologije u praksi donijela više štete nego koristi. Te se kritike prvenstveno odnose na tzv. feminizam drugog i trećeg vala, odnosno radikalni feminizam koga antifeministi optužuju za poticanje mizandrije i ženskog seksizma.

Zbog tih razloga se izraz antifeminizam počeo koristiti i za feministkinje koje su od kraja 1980-ih počele kritizirati zbog njegovog zastranjivanja u ekstremizam.

10. siječnja 2010.

www.wapedia.mobi.sh

HNB tečajna lista

14.11.2019
Srednji
JPY JPY
100
6,203571
CHF CHF
1
6,826148
GBP GBP
1
8,687897
USD USD
1
6,757955
EUR EUR
1
7,441184
$ Odabir valute
= Odabir valute